صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      کافه مونث....  
 

نامی ویادی از زنان ایرانی درهنر تئاتر

گردآورنده: مریم رحمانی -13 آبان 1387

مدرسه فمینیستی: تئاتر "بیداری خانه نسوان"، انگیزه ای شد برای کنکاشی درباره نمایشنامه نویسان زن ایرانی در زمان مشروطه و پس از آن که متاسفانه مانند همیشه زنان در لابلای اسناد تاریخی گم شده اند ،یا بهتر است بگوییم عامدانه به فراموشی سپرده شده اند. کتاب "زنان نمایشنامه نویس ایران" اثر "گل مهر کازری" یکی از معدود کتبی است که در زمینه زنان نمایشنامه نویس از آغاز تا انقلاب 57 منتشر شده است. ونیز در کتاب" نمایش نامه نویسی در ایران،از آغاز تا 1370"،نام سه زن نمایشنامه نویس ذکر شده است. این در حالی است که در بیست و دومین تئاتر فجر از 80 نمایشنامه پذیرفته شده، 18نمایشنامه متعلق به زنان بوده است. شاید بتوان گفت حذف عامدانه زنان از عرصه هنر همچنان ادامه دارد. در تئاتر بیداری خانه نسوان دوران مشروطه مورد نظر نویسنده نمایشنامه بود اما هیچ ذکری از زنان نمایش نامه نویس در این زمان به میان نیامد، به جز "صدیقه دولت آبادی"، آن هم نه از جنبه نمایش نامه نویس بودنش، بلکه از او تنها به عنوان یک روزنامه نگار یاد شد. مشاهده این کمبود موجب تهیه و گردآوری این مقاله شد که با استفاده از کتاب خانم کازری به معرفی زنان نمایشنامه نویس دوران مشروطه می پردازد.

آشنایی ایرانیان با هنر تئاتر به سده 19میلادی،بازمی گردد و نخستین تماشاخانه ایران در جمادی الثانی1303ه.ق[1263ه.ش]افتتاح شد،اما هنر تئاتر در ایران،هنری کاملا مردانه بود،زیرا نه تنها زنان نمی توانستند در صحنه تئاتر ظاهر شوند و مردان ایفاگر نقش های آنان بودند،بلکه حتی اجازه حضور در تماشاخانه و مشاهده تئاتر را نیز نداشتند.با این حال،در دوره اول مجلس شورای ملی،تنی چند از زنان روشنفکر علاقمندی خود را به هنر تئاتر به عنوان یک عمل اجتماعی هدفمند آشکار کردند.مثلا "تاج ماه آفاق الدوله" ،نمایشنامه "نادرشاه"نوشته "نریمان نریمانف" را از ترکی به فارسی ترجمه کرد و در سال 1285ه.ش/1907م،با عنوان "نامه نادری"در تهران به چاپ رساند(1)..

نمایش و نمایشنامه نویسی جدید در ایران از اوایل عهد ناصرالدین شاه آغاز شد و ظاهرا اولین نمایشنامه ای که در تهران نمایش داده شد،ترجمه منظومی ازمولیر به نام "گزارش مردم گریز"بود.همزمان با آن و یا کمی بعد از آن ،بعضی دیگر از نمایشنامه های مولیر از جمله "طبیب اجباری" به فارسی ترجمه شد.میرزا جعفر قراجه داغی نیز،"تمثیلات"میرزا فتحعلی آخوندزاده را از ترکی و به مانند تمثیلات او،سه نمایشنامه کوتاه به نقلید ازآخوندزاده نوشت.پس از استقرار مشروطیت،به تدریج گروه هایی نمایشی کوچکی در تبریز،رشت و تهران پدید آمد(2).

یکی از فعالیت های " انجمن مخدرات وطن " برگزاری مجالس جشن و"گاردن پارتی"بود.در این مجالس گذشته از سخنرانی اعضای انجمن،نمایشنامه یا برنامه های تفریحی اجرا می شد(3).

در دوره انقلاب مشروطه و به ویژه پس از فتح تهران، آزادی خواهان به تاثیر اجتماعی تئاتر پی بردند و از هنر تئاتر به عنوان بهترین وسیله تربیت توده و آشنا کردن آن ها به عیوب قدیم و محاسن جدید استفاده کردند.از جمله مباحثی که مورد توجه گروه های نمایشی قرار داشت،شرایط زن در خانواده و منزلت اجتماعی او بود.گروه های نمایشی تلاش می کردند تا از طریقهنر تئاتر،تماشاچیان را که همگی مرد بودند و به تامل و تفکر در رفتارشان نسبت به زنان و دختران وادار کنند و به احقاق حقو




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان