صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      بخش های پیشین سایت....     مهمان مدرسه....  
 

چپ و اسلام / سعید رهنما

صدمین شماره مجله آرش-5 اسفند 1386

<:voir_en_ligne:> : مجله آرش

با آنكه جریانات سیاسی چپ نشریات ‏خود را دارند، نویسندگان آنها در آرش نیز مقاله نوشته و می نویسند. ‏همینطور نیز چپ های منفرد. صد شماره آرش در طول این سالها مسائل ‏بسیار متنوعی را كه چپ با آنها مواجه بوده در زمینه های سیاسی،عقیدتی، ‏اقتصادی، فرهنگی و ادبی مطرح كرده است. اما در این دوران نسبتا طولانی ‏اثر چندانی از مباحث مربوط به یكی از پیچیده ترین و بزرگترین معضلات ‏جامعه ما نمی یابیم، و آن مسئله اسلام و اسلام گرائی است. از معدود نوشته ‏هائی كه در این زمینه در آرش به چاپ رسید، مقاله ای بود از دوست عزیز و ‏مورخ ارجمند، باقر مومنی در زمینه قرائت اش از قران و نقدی كه من بر آن ‏نوشتم، و شاید هم یكی دو نوشته دیگر. نپرداختن به این مسئله مهم نه ‏بدلیل كم اهمیت شناختن آن، كه به طرز تلقی چپ از مذهب و برخورد ‏سنتی به آن مربوط می شود. البته بخشی از چپ درنشریات سازمانی خود به ‏درجات مختلف به این مسئله پرداخته كه جای بررسی و نقد آنها در این ‏نوشته نیست. یك نمونه آن نوشته های محمد شالگونی در زمینه اسلام و ‏مدرنیته و مقابله با اسلام گرائی در نشریه راه كارگر است، كه با آنكه بیشتر ‏به عوامل و شرائط پیرامونی مذهب پرداخته، با دقت و متانت بسیاری مسائل ‏مربوطه را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است.


برخورد سنتی چپ به اسلام، چنانچه به مذهب بطور كل، این بوده كه ‏چون اعتقادات مابعد الطبیعه و خرافی مانع تحول مادی اجتماع اند و نقش ‏تخدیری برای خلق های ستمكش دارند، باید كنار گذاشته شود، مگر در ‏حوزه خصوصی كه وجود آن را می توان تحمل نمود. پاره ای معتقد به حذف ‏قاطعانه آن از طریق نابود سازی موسسات مذهبی و قدغن سازی مراسم ‏مذهبی بوده اند ـ نظیر آنچه استالین در روسیه كرد. ریشه چنین برخوردی ‏به مذهب در دركی ذات گرایانه (اسنشالیست) از آن نهفته است. بر این ‏اساس اسلام ذاتا و ماهیتا كلیتی است با ویژگی های خاص، همگن و ‏یكپارچه و ثابت و غیر قابل تغییر. این دیدگاه معمولا اسلام را مستقل از ‏شرائط زمانی و مكانی و تاثیرات محیطی، تنها مبتنی بربنیان اولیه آن یعنی ‏كتابت مورد بررسی قرار میدهد. در این راه نیزرویه ای متن گرا (لیترالیست) ‏در پیش میگیرد، و با اتكاء به معانی لغت به لغت، هر گونه امكان تفسیرو ‏تاویلی را رد می كند. طنز تلخ قضیه در این است كه بسیاری بنیاد گرایان ‏اسلامی نیز دقیقا همین برخورد را به مذهب شان دارند. آنها نیز تنها به ‏معنی كلمات قران باور دارند، و اسلام را كلیتی واحد و یكپارچه می انگارند، و ‏هر گونه چرخشی از خط اصلی آن را ـ كه بر اساس برداشت خودشان از ‏اسلام تعیین می شود ـ ارتداد قلمداد می كنند.

‏ چنین برخورد تقلیل گرایانه به اسلام ـ اسلام را به كتابت و كتابت را به ‏معنی لغوی كلماتش تقلیل دادن ـ به معنی آن است كه تمامی تحولات ‏تاریخی ـ اجتماعی و مسیری را كه این دین در طی قرون متمادی در پهنه ‏عظیمی از جهان طی كرده نادیده بگیریم. حال آنكه اسلام نظیر هر مذهب و ‏ایدئولوژی دیگر، وضعیتی متكی به شرائط محیطی (كانتینجنت) داشته و ‏ضمن اثر گذاری بر محیط اطرافش، از آن محیط تاثیر گرفته و می گیرد. از ‏این همین روست كه امروزه با «اسلام های» گوناگون مواجهیم. محتوای ‏عقیدتی، نقش اجتماعی و سیاسی آن، و قدرت بسیج توده ای اش نیز نه تنها ‏از یك منطقه به منطقه دیگ




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    5 شهریور: سالگرد اعلان عمومی کمپین یک میلیون امضاء    8 مارس : روز جهانی زن    22 خرداد : روز همبستگی زنان ایران    ائتلاف علیه لایحه حمایت از خانواده    دانشگاه و زنان    دردسر جنسیت    زنان زندانی    مهمان مدرسه    همگرایی جنبش زنان در انتخابات    چالش ما(ه)    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان