صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      بخش های پیشین سایت....     مهمان مدرسه....  
 

شرایط حقوقی تحقق محاربه / سپیده کلانتریان

18 دی 1388

متعاقب ایراد اتهام محارب از سوی برخی مسئولان به معترضان انتخابات ریاست جمهوری، خصوصا بعد از روز عاشورا، این روزها بحثهای متعددی پیرامون «محاربه» مطرح گردیده و به سبب حساسیت موضوع، مورد توجه مراجع داخــلی و بین المللی، به خصوص مجامع حقوق بشری قرار گرفته است. ازینرو جا دارد ورای هیاهوی سیاسی، از نقطه نظر حقوقی، جرم محاربه و شرایط تحقق آن به موجب قوانین ایران مورد بررسی قرار گیرد.

در قوانین ایران جرم محاربه به نحو مستقل تعریف نشده بلکه از طریق تعریف محارب و برشمردن خصوصیات وی تعریف گردیده است.

ماده ۱۸۳ قانون مجازات اسلامي در تعریف شخص محارب مقرر می دارد: «هر كس که براي ايجاد رعب و هراس و سلب آزادي و امنيت مردم، دست به اسلحه ببرد، محارب و مفسد في الارض مي باشد.»

بر این اساس می توان تقسیم بندی زیر را از محارب ارائه داد:

1- محاربی که فقط سلاح بر مي دارد تا بين مردم رعب و وحشت ايجاد کند. در حالیکه نه کسي را مي کشد و نه کسي را مجروح مي کند و نه مالي را به غارت مي برد؛

2 – محاربی که سلاح بر مي دارد تا رعب و وحشت ايجاد کند و بعضي از مردم را نيز مجروح مي کند. اما کسي را نمي کشد و مالي را به غارت نمي برد؛

3- محاربی که سلاح بر مي دارد و نظم عمومي را برهم مي زند و اموالي را نیز به غارت می برد؛

4- محاربی که علاوه بر غارت اموال و ايجاد رعب و وحشت، ضرب و جرح نيز وارد مي کند؛

5- محاربی که مرتکب قتل شده و ايجاد وحشت کرده وليکن مالي را به غارت نبرده است؛

6- محاربی که علاوه بر قتل و ايجاد وحشت میان مردم، اموالي را نیز به غارت برده است.[1]

بر اساس اصول حقوق کیفری، وقوع هر جرم نیازمند تحقق دو عنصر مادی و معنوی جرم است. به عبارت ساده، به لحاظ حقوقی، جرم زمانی واقع می شود که اولا فعل یا ترک فعلی در مغایرت با قانون صورت گرفته باشد و ثانیا مرتکب آن فعل، قصد و نیت تحقق امری را متعاقب ارتکاب عمل مجرمانه داشته باشد. در خصوص جرم محاربه، عنصر مادی دست به اسلحه بردن- اعم از اسلحه سرد و گرم[1]- است و عنصر معنوی ایجاد رعب و وحشت در بین مردم. این موضوع به روشنی در نص ماده 183 دیده می شود.

ایجاد وحشت و ترس عنصر روانی محاربه است. یعنی مرتکب فعل مجرمانه باید هدفش ترساندن مردم و ایجاد رعب و وحشت باشد. وگرنه صرف اسلحه کشیدن یا حتی استفاده از آن هم بدون داشتن نیت ترساندن مردم، محاربه محسوب نمی شود. کما اینکه در دعواهای خصوصی چنین است و عمل افراد در یک نزاع شخصی ولو با استفاده از اسلحه سرد یا گرم، اگرچه جرم است ولی محاربه نیست. قانونگذار در این باره مقرر می دارد: « اگر كسي سلاح خود را با انگيزه عدوات شخصي به سوي يك يا چند نفر مخصوص بكشد و عمل او جنبه عمومي نداشته باشد محارب محسوب نمي شود.»[2]

در اهمیت عنصر معنوی محاربه، یعنی ایجاد ترس و وحشت در مردم همین بس که مقنن تصریح می کند حتی در صورتی که « كسي به روي مردم سلاح بكشد ولي در اثر ناتواني موجب هراس هيچ فردي نشود محارب نيست.»[3]

«دست به اسلحه بردن» هسته اصلی عنصر مادی جرم محاربه است که قانونگذار ذیل مواد 183 تا 188 قانون مجازات اسلامی، شیوه های مختلف آن را برمی شمرد و در هر کدام از این مواد شکل خاصی از ارتکاب محاربه را مورد اشاره قرار می دهد. نقطه مشترک تمام این مواد تکیه مقنن بر شرط ضروری « دست به اسلحه بردن »، خواه اسلحه گرم نظیر تفنگ و هفت تیر




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    5 شهریور: سالگرد اعلان عمومی کمپین یک میلیون امضاء    8 مارس : روز جهانی زن    22 خرداد : روز همبستگی زنان ایران    ائتلاف علیه لایحه حمایت از خانواده    دانشگاه و زنان    دردسر جنسیت    زنان زندانی    مهمان مدرسه    همگرایی جنبش زنان در انتخابات    چالش ما(ه)    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان