صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      کلوپ نسوان....  
 

زبان خشونت/ زبان مدنیت: همداستان با «اخلاق در حوزه عمومی»

جواد موسوی خوزستانی-18 دی 1388

مدرسه فمینیستی: ... واقعا نمی دانم که آیا وجود خشونت متراکم سیاسی به همراه قهر فیزیکی به عنوان بخشی از تظاهر قدرت در ایران سبب مقبولیت و استمرار این زبان خشن و پرخاشجو شده است یا که این خود، بخشی از اوضاع آشفته و تاسف آوری است که به لحاظ تاریخی ما ایرانیان به آن دچار هستیم. من به سال 1385در کتاب «روشنفکران ایران: روایت های یاس و امید»(1) با تفصیل بیشتری به برخی از نمونه های زبان خشونت آمیز روشنفکران پرداخته ام و در چند ماهه اخیر (به خصوص در روزهای سرنوشت ساز پیش از انتخابات ریاست جمهوری) ما شاهد «ویرانگری» زبانی توسط برخی از مهمترین روشنفکران معاصر ایران بودیم که کلام آنها واقعا سبب شرم و موجب ناامیدی بسیاری شد. متاسفانه پاره ای از نخبگان از هر دو سر طیف، با استفاده از اوضاع آشفته و خشونت زده ی ماههای اخیر، به زبان پرخاشجو و گزینش گرای مرسوم سیاسی ، نوعی تقابل آخرالزمانی و تهاجمی حیرت آوری را بار کرده اند...(2)

با استناد به این گفتار و نگاه خشونت پرهیز دکتر میرسپاسی است که « اخلاق در حوزه عمومی»(3) را از دیگر آثار او، متمایز و برجسته می سازد. این استاد دانشگاه در کتاب تازه منتشر شده اش، در پروسه واکاوی مضامین مهم جامعه شناسی ایران، به زبانی نرم و ملایم و متفاوت از دیگر آثار خود، دست یافته است. انگار به میزانی که خشونت در جامعه تندوتیز شده، ضرب آهنگ کلمات و لحن انتقادی نویسنده، ملایم و متواضعانه تر شده است. سیر تغییرات «زبانی» آثار نویسنده را اگر از کتاب «دموکراسی یا حقیقت» در سال 1380 تا شش سال بعد که «روشنفکران ایران: روایت های یاس و امید» به بازار آمد مورد سنجش قرار دهیم سیالیّت این فراشد، و بویژه ملاطفت و نرمخویی زبان این کتاب تازه منتشر شده، به خوبی آشکار می شود.

اگر تاثیر متقابل و تعیین کننده میان «زبان» و «اندیشیدن» را در نظر آوریم و این که انسانها معمولا با زبانی که به کار می گیرند اندیشه می کنند طبعاَ زبان به کار گرفته در کتاب «اخلاق در حوزه عمومی» نیز از این قاعده مستثنا نیست. خشونت پرهیزی در اندیشه و نگاه روشنگران ایرانی در زبان و آثار مکتوب و شعائر آنان بازتاب دارد همچنان که زبان آمرانه و توهم آلود برخی از واعظان، نخبگان و خطیبان، افکارعمومی را به مبارزه قهرآمیز با تهدید دشمن فرضی و حفظ هویت فرهنگی دعوت می¬کند. در واقع نوع خاصی از زبان اقتدارگرا و امر و نهی کننده که در شکل مسلط و جا افتاده خود، زبانی گزینش گرا، انتزاعی، تقابلی ـ و در عین حال جذاب هم بود ـ رویکرد تازه ای نسبت به زبان محسوب می شد که از سالهای دهه 1340 خورشیدی در فضای روشنفکری ایران باب شد. در جا انداختن این زبان منجی گرا و آخرالزمانی، بسیاری از واعظان، روشنفکران و مبلغان از نحله های گوناگون فکری و سیاسی نقش داشته اند اما جایگاه «احمد فردید» و پس از او پیروانش، از بقیه، شاخص تر و بسیار پُررنگ تر است.

در کنار این زبان خشن و رسمیت یافته، زبان و گفتمان معتدل و مصلحانه هم در کشور ما وجود دارد که با فاصله گرفتن از خشونت و حذف دیگری، به دنبال همبستگی اجتماعی است. دکتر میرسپاسی با آگاهی نسبت به این دوگانگی در زبان نخبگان ایرانی و همچنین با عنایت به "تاثیر متقابل اندیشه و زبان" است که به نقش و کارکرد پدیده ی زبان (به عنوان یکی از عوامل ساختاری در جوامع امروز) تاکید می گذارد. وی در ن




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان