صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      بخش های پیشین سایت....     مهمان مدرسه....  
 

فمینیسم و دین / حسین هوشمند

24 خرداد 1389

جرس: یادداشت حاضر معطوف به نقد و نظری کوتاه به مساله برابری جنسی - به عنوان مهمترین اصل و مدعای فمینیسم – و نسبت آن با ارزش ها و آموزه های دینی است. سه رویکرد متفاوت و متعارض در فلسفه سیاسی معاصر (عمدتا در سنت انگلو امریکن) به اختصار مورد بررسی قرار گرفته است. ضمن بحث در باره قوت و ضعف استدلالهای دو رویکرد متقدم، از رویکرد سوم که سازگاری دین و برابری جنسی را علی الاصول امری ممکن و مطلوب می داند دفاع شده است.

در ادبیات فلسفی معاصر، دو رویکرد فمینیستی غالب و به کلی متمایز در زمینه چالش دین و برابری جنسی Sexual equality)) – برابری اخلاقی و حقوقی زن و مرد - به چشم می خورد: فمینیسم انسان گرای سکولار (secular humanist feminism) و فمینيسم سنت گرا (traditionalist feminism). رویکرد نخست- انسان گرائی سکولار- با نفی عقلانیت باورهای دینی تعارض بین دو مقوله مذبور را اساسا جدی تلقی نمی کند. از دیدگاه فمنیستهای سکولار - که به افول یا زوال دین (decline of religion) یا دست کم به شخصی شدن (privatization) آن باور دارند - ادیان ،در طول تاریخ، به عنوان عاملی قدرتمند در به سیطره کشیدن زنان ، نفی کرامت انسانی و نقض حقوق اساسی آنها عمل کرده اند و لذا بدیهی است که زنان از کنار گذاشتن دین از حوزه عمومی (سیاسی ، اجتماعی) استقبال کنند.

بسياري از فمينيستهاي سكولار كه كه بهسنت ماركسيسم تعلق خاطر دارند با تاثير پذيرفتن از آرا و اندیشه های كارل ماركس در زمينه دين شناسي ، عموما موضع خصمانه اي نسبت به باورهاي ديني دارند و اساسا هرنوع كاركرد مثبت دين در زندگي فردي واجتماعي را انكار مي كنند . در سنت لیبرالیسم نيز ديدگاههاي بدبينانه و خصمانه نسبت به دين – في المثل در آثار برتراندراسل - فيلسوف تحليلي نامدار قرن بيستم- مشهود است. اما در این سنت فکری، رويكرد مبتني بر ستيزه جویي آشكار با باورهاي ديني ، رفته رفته با رويكردي كه گرايش به مغفول گذاردن دين دارد ، جايگزين شده است. در كتابها و مقالات متعددي كه امروزه در زمينه فلسفه سياسي و اجتماعي با رويكردي فمينيستي به رشته تحرير درمي آيد مطلقا اثري از دين نيست يا بندرت به آن توجه شده است. در حاليكه در اين نوع نوشتارها ، مطالب بسياري در باره ي اموري مانند محيط زيست و گياه خواري كه با برابری جنسی و حقوق زنان ربط وثيقي ندارد مشاهده مي شود.1

با این وجود، پاره اي از مدافعان انسان گرائي سكولار متعلق به سنت لیبرالیسم به آزاديهاي ديني در چارچوب اصول و ارزشهاي مقبول سكولاريزم حرمت مي گذارند. اين دسته ازمدافعان فمينيسم با پيروي از كانت، بر آن هستند كه باورهاي ديني بايد در چهار چوب مرزهاي عقل محض (pure reason) محدود شوند. براي مثال، سوزان اكين در آثار متعددش خصومتی با باورهاي ديني نشان نمي دهد اما بر اين امر تاكيد مي ورزد كه دين و ارزشهاي ديني تا جاییکه از محدوده خرد سكولار فراتر نروند و در تضاد با هنجارهاي لیبرالیسم قرار نگيرند ، قابل تحمل و اعتنا هستند.2

رويكرد دوم - فمینيسم سنت گرا - همچون انسان گرايان سكولار، چالش دين و برابري جنسي را به جد نمي گیرد. فمينيستهاي سنت گرا بر اين باورند كه تعاليم و ازرش های اخلاقي – ديني هر جامعه اي مقبولترين ملاك ها را براي تعيين حقوق زنان به دست مي دهند. از این نقطه نظر، هنجار ها و ارزشهاي اخلاقي كه ريشه در فرهنگ بومي نداشته باشند همواره به دیده ترديد نگريسته مي




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    5 شهریور: سالگرد اعلان عمومی کمپین یک میلیون امضاء    8 مارس : روز جهانی زن    22 خرداد : روز همبستگی زنان ایران    ائتلاف علیه لایحه حمایت از خانواده    دانشگاه و زنان    دردسر جنسیت    زنان زندانی    مهمان مدرسه    همگرایی جنبش زنان در انتخابات    چالش ما(ه)    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان