صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      کلوپ نسوان....  
 

گامی مثبت در قانون ارث اما هنوز قانونگذار زن را نصفه حساب می کند

لیلا علی کرمی-24 مرداد 1389

مدرسه فمینیستی: اخیراً مجلس شورای اسلامی، جهت رفع اختلاف محاکم قضایی، الحاق تبصره ای به ماده ۹۴۶ قانون مدنی را تصویب کرده است. به موجب تبصره الحاقی، مفاد این ماده در خصوص وراث متوفائی هم که پیش از تصویب این قانون فوت کرده اما هنوز ترکه وی تقسیم نشده است، لازم اجرا خواهد بود. به عبارت دیگر قانون اصلاحی‌ عطف به ما سبق می‌‌شود و در مواردی که ترکه تقسیم نشده باشد ماده ۹۴۶ اصلاحی‌ به گذشته نیز سرایت می کند. بی‌ شک این تصمیم قانون گذار «گامی‌ است مثبت در جهت حمایت از زنان» ولی‌ باید این نکته را نیز در نظر داشت که مواد مربوط به ارث به طورکلی‌ در بر گیرنده تبعیضاتی است بر علیه زنان، از این رو شایسته است قانونگذار با یک بازنگری کلی‌ در این مواد، در جهت رفع نابرابری‌ها بکوشد. به همین منظور در این مقاله سعی کرده ام قوانین مربوط به ارث را به اختصار مورد ارزیابی قرار دهم تا شاید بازگو کردن تبعیضات قانونی موجود، موجب جلب توجه قانونگذار به ضرورت اصلاح این قوانین گردد.

ریشه های تبعیض در قانون ارث

فرض قانونی توارث در حقوق ایران بر این مبنا است که سهم الارث مرد دو برابر سهم الارث زن است و این تبعیض در تمام مواد قانونی مربوط به ارث مشهود است. ماده ۹۰۷ قانون مدنی ایران به صراحت مقرر داشته که: پسر دو برابر دختر ارث می‌‌برد. مطابق ماده ۹۰۶ قانون مدنی چنانچه فردی فوت کند و فرزند نداشته باشد، یک سوم ماترک او متعلق به مادر و دوسوم متعلق به پدر است. هم چنین مطابق ماده ۹۱۱ قانون مدنی در صورتی‌ که متوفی فرزند نداشته باشد نوه، جانشین پدر یا مادر است، و نوه پسری دو برابر نوه دختری ارث می‌‌برد. ماده ۹۲۰ قانون مدنی نیز در بیان سهم الارث برادر و خواهر، سهم الارث برادر را دو برابرخواهر اعلام کرده است.

این تبعیض در نحوه تقسیم سهم الارث زن و شوهر نیز وجود دارد. مطابق ماده ۹۴۰ قانون مدنی زوجین که زوجیت آنها دائمی باشد از یکدیگر ارث می‌‌برند. ماده ۹۱۳ قانون مدنی میزان سهم الارث زن و شوهر را بیان کرده است. به موجب این ماده هر گاه شوهر فوت کند و فرزندی نداشته باشد، سهم الارث زن از او یک چهارم است و چنانچه متوفّی فرزند داشته باشد، سهم الارث زن یک هشتم است. حال آنکه در صورت فوت زن و درصورتی که وی فرزند داشته باشد، سهم الارث شوهر از او یک چهارم و در صورتی‌ که فرزندی نداشته باشد، سهم الارث شوهر از او یک دوم است. بنا بر این سهم الارث زن نصف سهم مرد است و جالب تر آنکه مطابق ماده ۹۴۹ قانون مدنی در صورتی‌ که زن فوت کند و ورثه ای‌‌ نداشته باشد شوهر تمام ترکه زن متوفات خود را می‌‌برد، اما زن فقط سهم خود را می برد و بقیه ترکه شوهر در حکم مال اشخاص بدون وارث است .

باید پرسید که به راستی مستند این تیعیض چیست؟ آیا این تبعیض بر مبنای شرع اسلام است و یا صرفا بر اساس تفسیر گروهی از فقهاء ؟ در این خصوص نظرات متعدی ابراز شده است. برخی‌ از فقهای برجسته همچون شیخ صدوق، شیخ طوسی و علامه حلی از برابری حقوق زن و مرد در این مورد حمایت کرده اند اما متاسفانه قانون گذار نظر فقهائی را بر گزیده که اعتقادی به برابر حقوق زن و مرد نداشته اند.

در خصوص میراث زوج و زوجه ماده ۹۴۶ قانون مدنی مقرر می داشت: "زوج از تمام اموال زوجه ارث می‌‌برد لیکن زوجه ازموال ذیل:
 ۱- از موال منقوله، از هر قبیل ک




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان