صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      بخش های پیشین سایت....     مهمان مدرسه....  
 

وضعیت شاخص های توسعه انسانی در ایران با تاکید بر شاخص های تعدیل شده مبتنی بر جنسیت / روح الله نصرتی

21 آذر 1389

سایت انسان شناسی و فرهنگ: در مقاله حاضر تلاش شده است به ارزیابی وضعیت توسعه انسانی در ایران و مقایسه آن با کشورهای خاورمیانه با تاکید بر شاخص تعدیل شده مبتنی بر جنسیت پرداخته شود. مقاله حاضر با این پرسش شروع می شود

که وضعیت توسعه انسانی در ایران در سی سال گذشته چگونه بوده است و چه تفاوتهایی با کشورهای همسایه داشته و موقعیت فعلی آن چگونه است . روش بکارفته در این مقاله روش تطبیقی و اسنادی است . اطلاعات و داده ها از گزارش شاخص های توسعه انسانی سازمان ملل استخراج شده است. بر اساس داده های جمع آوری شده، ارزش شاخص توسعه انسانی مرتبط با جنسیت در ایران 750/0 است که رتبه 84 را در بین 177 کشور دنیا و رتبه 12 را در بین 19 کشور خاورمیانه به خود اختصاص داده است. یافته های مقاله نشان می دهد علیرغم اینکه شاخص توسعه انسانی در ایران در یک دوره زمانی 30 ساله دارای حرکت صعودی بوده و ارزش این شاخص نسبت به قبل انقلاب رشد 20درصدی داشته اما تا رسیدن به اهداف سند چشم انداز در بیست سال آینده در سطح ملی نیازمند توجه بیشتر به برنامه ریزی دقیق و کارامد منطقه ای و شناسایی بخش ها و مناطق محروم است. این برنامه‌ها در یک بخش قابل توجهی باید معطوف به باز توزیع مجدد امکانات و ثروت عمومی و کاهش نابرابریها باشد.

واژگان کلیدی: توسعه انسانی، شاخص های توسعه انسانی، خاورمیانه، سند چشم انداز بیست ساله

مقدمه و طرح مساله

علاقه به مفهوم توسعه انسانی امر تازه ای نیست. بازگشت دیر هنگام کنونی به مسئله توسعه انسانی بیشتر به معنای بازیافتن میراثی دیرینه است . ریشه های این مفهوم را که در فرهنگها و ادیان بسیاری مشاهده می شود غالبا می توان در ادوار تاریخ بشر سراغ گرفت. در نوشته های بنیانگذاران نخستین اقتصاد کمی(ویلیام پتی، گرگوری گینگ و غیره) و آثار پیشگامان اقتصاد سیاسی (آدام اسمیت، رابرت مالتوس، کارل مارکس و استوارت میل) می توان رگه های دلمشغولی آنان به توسعه انسانی را پیدا کرد. اما توجه به توسعه به صورت جدی با ظهور انقلاب صنعتی در اروپا در کانون توجه قرار گرفت . کانون توجهات در ابتدا توسعه اقتصادی با تاکید بر تکنولوژی و بازار بود . اما با افزایش پیامدهای انقلاب صنعتی به صورت افزایش حاشیه نشینی، افزایش جمعیت، افزایش مهاجرت ، افزایش آسیب های اجتماعی ، جرم و بزهکاری توجه به ابعاد دیگر توسعه به خصوص ابعاد اجتماعی و انسانی توسعه اهمیت پیدا کرد. در رویکرد تازه به توسعه با تاکید بر عاملان انسانی هم به عنوان عاملان توسعه و هم به عنوان نافع اصلی توسعه، به شیوه زندگی افراد یک جامعه و همچنین کیفیت زندگی تاکید می شود و بالابردن سطح زندگی عمومی از طریق ایجاد شرایط مطلوب و بهینه در زمینه های فقر زدایی ، تغذیه، بهداشت، مسکن و آموزش و چگونگی گذران اوقات فراغت اهمیت پیدا می کند( کارنی، 1377، 15).

به این ترتیب می توان نتیجه گرفت «توسعه» به مثابه یک آرمان و هدف انسانی، دلالت بر وضعیتی دارد که در آن تلاش می شود بر مبنای پتانسیل‌ها و ظرفیت های موجود و یا ایجاد زمینه های مساعد، به بهبود وضعیت و ایجاد تغییر مثبت پرداخت. فارغ از رویکردهای مربوط به توسعه در تعریف، سنجش و نظریه‌پردازی، یکی از مقیاس‌های مهم در بحث توسعه‌یافتگی یا توسعه‌نیافتگی کشورهای جهان، مقیاس یا شاخص توسعة انسانی است که توسط سازمان ملل ارائه




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    5 شهریور: سالگرد اعلان عمومی کمپین یک میلیون امضاء    8 مارس : روز جهانی زن    22 خرداد : روز همبستگی زنان ایران    ائتلاف علیه لایحه حمایت از خانواده    دانشگاه و زنان    دردسر جنسیت    زنان زندانی    مهمان مدرسه    همگرایی جنبش زنان در انتخابات    چالش ما(ه)    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان