صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      کلوپ نسوان....  
 

اسطوره سووشون : گذار از عصر تجدد به عصر عصمت

جواد موسوی خوزستانی-14 دی 1391

مدرسه فمینیستی: گفته شده است که استاد «سیمین‌‌‌دانشور» اغلب با کنش­­­ های سیاسی و پُر سر و صدای شوهرش «جلال آل‌‌‌احمد» همراه نبوده و راهی مستقل را در زندگی، پیشه کرده است. (1) در صحت و سقم این گزاره، سعی شده در طول این نوشتار، به دنبال دلایل قانع­­­ کننده ­­­ای، باشیم اما عجالتاَ، اگر مطلع این گفتار، از دانش و خلاقیت هنری نویسنده­­­ ی سووشون ـ و ابزاری مدرنی که در این راه، به کار گرفت ـ آغاز شود شاید بتواند به ادراک دقیق­­­تر اهداف و تأملات نویسنده راه ببرد. چرا که ابزار سیمین دانشور «رُمان» است که صناعت مدرنی است برای ارائه روایتی دمكراتیك و انسان‌‌‌‌محور از زندگی بشر در دوران معاصر، از طریق برجسته كردن تمایلات روحی، کنش­­­های فردی ، گرایش­های فكری و باورهای مذهبی گوناگون موجود در میان انسان­­­ها . این صناعت ادبی، حدود پنجاه سال پیش در دست­­­های پُرطاقت سیمین­­­ دانشور قرار گرفت و ایشان ـ که در هشتم اردیبهشت امسال، زادروز نودسالگی خود را شاهد است ـ با کاربست خلاّق این فرم ـ ژانر ـ ادبی، به افکار و اندیشه­­­ های انسان­­­دوستانه­­­ و اصالت­­­­گرای خود، ردایی هنری پوشاند. دکتر سیمین­­­ دانشور به عنوان نخستین و مؤثرترین بانویی که نامش در گشودن راه داستان­­­ نویسی برای زنان ایران، در تاریخ ثبت شده است کار و حرفه­­­ ی نویسندگی را از سال 1316 آغاز، و در سال 1327 «آتش خاموش» را به زیور طبع آراست و سرانجام، رُمان تحسین­­­شده­­­ ی «سووشون» را به سال 1348 منتشر کرد.

بانوی بی­­­­ادعا و پیشگام داستان­­­­نویسی ایران به خوبی می­­­دانست که این ساختار مدرن ادبی و تسهیل­­­­گر بی­­­­جایگزین روایت هنری اندیشه، به تعبیر دریدا آن­­­قدر وسعت و ظرفیت درونی دارد که بتواند تخیل خلاق آدمی و آفاق اندیشه­­­ی او را وسعت دهد و شکوفا سازد. همسر وی جلال آل­­­­احمد نیز همپای شریک زندگی خود به تأثیر شگفتی­­­آور این ژانر ادبی (رُمان) پی برده بود. در نتیجه، این زوج اهل فکر و قلم ، همه­­­ی عمر پُر جوشش خود را به ترویج گفتمان اصالت­­­جو و بومی­­­گرای خویش (بازگشت به ریشه­­­­ها) از طریق هنر مدرن داستان­­­نویسی، صرف کردند.

دکتر حسین پاینده حتی معتقد است که رُمان­­­ های متأخر سیمین دانشور [جزیره سرگردانی (2)، و ساربان سرگردان (3)،] پسا مدرن­­­ اند، و برای این برداشت خود، دلایل قانع­­­ کننده­­­ ای هم ارائه کرده است. (4) با این وجود خواهیم دید که بومی­­­ اندیشی سیمین و جلال (این نویسندگان معناگرا)، و گفتمان «معطوف به اصالت» روشنفکران دهه­­­ ی 40 تا 50 (که زیر نفوذ فراگیر فلسفه ضدروشنگری و اصالت­­­گرای هایدگر، یونگر، كی­­­­یركگور، و... قرار داشتند)، خیلی راحت و هوشیارانه توانست بر این صناعت متجدد و مدرن ادبی ــ و به قول دکتر پاینده: پسامدرن ــ سوار شود و در مقابل موج تجددخواهی و مدرنیزاسیون آمرانه­­­­ ی دوران پهلوی، ایستادگی کند.

اما درونمایه­­­­ و ساختارهای ارزشی و نظری ایستادگی روشنفکران اصالت­­­گرا ، توسط برخی از پژوهش­­­گران ایرانی، و از منظرهای مختلف مورد نقّادی قرار گرفته است از جمله نویسنده­­­ ی کتاب «روشنفکران ایران روایت­­­های یأس و امید» در بازنگری افکار این دسته از روشنفکران بومی­­­­گرا می­­­نویسد : «برای كسانی كه در یك بستر «جهان سومی» و ا




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان