صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      کلوپ نسوان....  
 

حجاب اجباری، کلیشه های جنسیتی و خشونت علیه زنان

آزاده دواچی-14 دی 1391

مدرسه فمینیستی: «کلیشه سازی جنسیتی» گرچه در ابتدا ممکن است مسئله ای روبنایی و کم تأثیر جلوه کند اما همین کلیشه سازی ها در حوزه های مختلف ادبی، تربیتی، سیاسی و در عمق روابط اجتماعی عامل ایجاد و تحکیم بسیاری از نابرابری ها و تضادهای موجود در جوامع بشری است . در حال حاضر کلیشه های جنسیتی در اغلب کشورها کارکرد خود را در یک روند تدریجی از دست داده اند و عموماَ به امری نمادین تبدیل شده اند، حال آنکه در بعضی از جوامع معاصر ـ از جمله ایران ـ همین کلیشه ها نه تنها مفهوم نمادین خود را از دست نداده اند بلکه مضافاَ تقویت شده و در تمامی زیرساختهای روابط اجتماعی و سیاسی گسترش یافته و تبدیل به یکی از معضلات این جوامع شده اند. برای مثال، «حجاب اجباری»، یکی از مهم ترین نمادهای بارز جان سختی و مقاومت کلیشه های جنسیتی در مقابل پیشرفت جامعه معاصر ایران است.

در جوامعی که کلیشه های جنسیتی برای بقا و دوام خود، سرسختی نشان داده و شامل مرور زمان نشده اند ناگزیر بوده اند که خود را با شرایط جدید وفق بدهند در نتیجه، از شکلی به شکلی دیگر در می آیند. کلیشه ها و مفاهیم تبعیض آمیز برای ادامه حیات خود گاه به ارکان قدرت (دولت) متوسل می شوند و گاه به عرف و عادات اجتماعی . جامعه چندفرهنگی ایران هم از این قانون سرسخت و ابدی بقای کلیشه های جنسیتی، معاف و مستثنا نیست و در طول سه دهه گذشته، با ایجاد فضاهای مختلف، و با حمایت دولت های دینی و پدرسالار، کلیشه های جنسیتی مورد نظر خود را تقویت کرده و باعث نفوذ آن به ساختارهای اجرایی هم شده است تا آنجا که بسیاری از این ساختارها به جای آنکه از یک قانون بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طرف و بدون تبعیض، پیروی کنند متأسفانه تحت تآثیر این کلیشه سازی های آمرانه و دولتی، اتفاقاَ برعکس عمل کرده اند و تبعیض و نابرابری را در همۀ سطوح اجتماعی، تعمیم داده اند. نمونه آشنا و آشکار این روند، تبلیغ «حجاب اجباری» (و تلقی از موی سر زنان به عنوان عامل اصلی تحریک مردان) است که می دانیم یکی از اصلی ترین هسته های تشکیل دهندۀ این کلیشه سازی های آمرانه در کشور ما است که در طول سی و سه سال گذشته نه تنها باعث تأمین امنیت زنان نشده بلکه با تحمیل این کلیشه سازی ایدئولوژیک از پوشش زنان در واقع گردش معمول نظم اجتماعی و روابط نرمال شهروندان را با اختلال و بحران روبرو کرده و از ریخت انداخته است. یکی از پیامدهای مرسوم و عادت شدۀ این اختلال، بروز خشونت سیستماتیک و هر روزه علیه زنان است.

کلیشه های جنسیتی چیستند ؟

در یک تعریف ساده و موجز، کلیشه های جنسیتی به آن دسته ازتصاویر ذهنی یک نواخت و قالب بندی شده ای از رفتارهای مربوط به زنان و مردان اتلاق می شود که مورد بررسی افراد جامعه قرار نمی گیرند و مختص به یک جنسیت خاص هم هستند . کلیشه سازی ها می توانند مثبت و یا منفی باشند ؛ اما به ندرت اتفاق می افتد که بتوانند اطلاعات دقیقی را در مورد دو جنس حاضر در اجتماع به دست دهند . کلیشه سازی به نوعی ساده انگاری است. ساده انگاری در مورد صفات و خصوصیاتی که ای بسا به مرور زمان تغییر پیدا کرده اند اما هر گز در بازبینی این کلیشه ها جایی نیافته اند . برای مثال «زن خوب» زنی است که ازدواج کند، فرزند داشته باشد، خانه داری کند و کسی است که از همسرش اطاعت




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان