صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      مشق هفته....  
 

به مناسبت سالگرد کشف حجاب: نگاهی به کشف حجاب و تبعات آن / سیمین کاظمی

14 دی 1391

مدرسه فمینیستی: قانون کشف حجاب 17 دی 1314 جنجالی ترین برنامه رضاشاه پهلوی برای زنان بود که بیش از دیگر اقدامات او در خصوص زنان، مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. می توان گفت سایر اقدامات این دوره، زیر سایه قانون پرسروصدای ممنوعیت حجاب مسکوت و متروک مانده است. گویی رضاشاه توانسته است این ایده را در باور مخالفان و موافقان بنشاند که ظاهر زنان، تعیین کننده ترین بخش حیات اجتماعی آنهاست که با گذشت سالیان، هنوز هم حق تعیین پوشش زنان، نه یک مسأله فردی که مسأله ای سیاسی و در حوزه اختیارات حکومت است.

در دوره رضاشاه، تغییر وضعیت زنان و بویژه ظاهر آنان جزیی از روند مدرنیزاسیون مملکت تلقی می شد و از این رو برنامه هایی برای ایجاد تحول در زندگی زنان تدارک دیده شد. حکومت تشخیص داده بود که زنان می توانند به عنوان حاملین و نمادهای تغییر و تجدد و پیشرفت در انظار ظاهر شوند و به عنوان سندهای زنده، باورِ تغییر و تجدد را در اذهان بنشانند. در این راستا، مداخله قهرآمیز در پوشش زنان راهی بود که حکومت ناشکیبِ خواهان تغییر را زودتر در رسیدن به خواسته اش کامیاب می ساخت. روش غیردموکراتیک و جبارانه حکومت پیش از کشف حجابِ توده زنان شهری، دامن گیر فعالان حقوق زنان شد که از سالها پیش حرکت مدنی خود را برای رهایی از وضعیت فرودست خود آغاز کرده بودند و در این راه به توفیق هایی هم نائل شده بودند. همراهی و مشارکت در انقلاب مشروطه ، تشکل های زنان، تأسیس مدارس دخترانه، راه اندازی نشریات زنان، از مهمترین این دستاوردها بود. اما در ذهن و باور رضاشاه، نوسازی جامعه نیازی به تشکل مردمی وجود نداشت و هر صدای مستقلِ آزادیخواهی زنان، مانع و مزاحمتی بر سر راه اصلاحات اجباری تلقی می شد. پس تشکل های زنان غیرقانونی اعلام شد و برخی از فعالان حقوق زنان تحت تعقیب و آزار قرار گرفتند.

بعد از آن حکومت، برنامه هایش را که در راستای سیاست های کلی سیستم استبدادی تجددخواه جدید بود در حیات اجتماعی زنان اعمال کرد. این برنامه ها، دستاوردهای مثبتی مثل دستیابی به فرصتهای آموزشی یا ورود به قلمرو کار را برای زنان فراهم کرد، اما تصویب قوانین مدنی نشان داد که هدف برنامه های اصلاحات رضاشاه برای زنان، نه برابری جنسیتی است و نه رهایی زنان از موقعیت فرودست شان. به رغم آنکه رضاشاه خود را آزاد کننده زنان می دانست در قانون مدنی اکثر قوانین شریعت اسلامی مورد تأیید قرار گرفت و در حقوق خانواده زنان مورد تبعیض قرار گرفتند[1]... رضاشاه اصلاحات محدودی در قوانین ازدواج و طلاق ایجاد کرد...این لوایح قانونی در نوع خود رادیکال نبودند و اساس و جوهرة شریعت در آنها حفظ شده بود. قانون مدنی دوره رضاشاه از مرد تصویری برتر، رییس، صاحبِ حق ولایت بر همسر و فرزند ارائه داده و زن را منفعل، فرودست، مطیع و گوش به فرمان تصویر کرده است.[2] برخلاف دیگر مواد قانونی که عمدتاً سکولار بودند، در این یکصد ماده قانون مدنی،شریعت کاملاً بر سکولاریسم تفوق دارد.[3]

کشف حجاب زنان، اما ابتکار رضاشاه نبود، چه پیش از آن برخی از زنان، از جمله فعالان حقوق زنان، برخی از زنان اشراف و روشنفکران حجاب خود را کنار گذاشته بودند. برخی از روشنفکران و شاعران، مثل محمدتقی بهار، ایرج میرزا، میرزاده عشقی، فرخی یزدی و دیگران سالها پیش از رضاشاه از لزوم کشف حجاب زنان سخ




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    لوگوی هفتگی ها    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان