صفحه اصلی   

        کلوپ نسوان   

        کافه مونث   

        مشق هفته   

        روزنامه دیواری   

        کتابهای اینترنتی مدرسه    

        صفحه فیس بوک مدرسه   

        کانال یوتیوپ مدرسه   

        همگرایی جنبش زنان در انتخابات   

        لایحه ضد خانواده   

        کمپین یک میلیون امضا   

        8 مارس    

        22 خرداد    

        مبصر کلاس   

        دردسر جنسیت   

        چالش ماه   

        اخبار   

        English    

  اینترنت مدرسه فمینیستی

 

      کلوپ نسوان....  
 

تحلیلی مقایسه ای بین روند اصلاحات در قانون خانواده ایران و مراکش

زیبا میرحسینی / ترجمه هدا مبصری-14 دی 1391

مدرسه فمینیستی: زیبا میرحسینی مردم شناسی است که مطالعات خود را بر حقوق اسلامی، جنسیت و توسعه متمرکز ساخته است. وی لیسانس خود را از دانشگاه تهران (در سال 1974) گرفت و دکترایش در مردم شناسی اجتماعی را در سال 1980 از کمریج اخذ کرد. زیبا میرحسینی محققی مستقل است که شور و علاقه وصف ناپذیری به مباحثه حول عدالت جنسیتی دارد. به عنوان یک فمینیست، نابرابری هایی را که این قوانین بر زنان تحمیل می کنند افشا می کند و نسبت به آنها نقدهای خود را مطرح می سازد، مطالعات وی متوجه بستر اجتماعی حقوقی مسلمانان است. از دست آوردهای مطالعات خانم میرحسینی بر روی قوانین خانوده در ایران، فیلم "طلاق به سبک ایرانی" است؛ فیلم مستندی که جایزه های متعددی را از آن خود ساخته است. این فمینیست مسلمان معتقد است، فمینیسم پتانسیل های زیادی برای نقد نابرابری های جنسیتی در بستر حقوق اسلامی داراست. خانم میرحسینی از بنیان گذاران جنبش جهانی مساوات؛ برای عدالت و برابری در خانواده مسلمان است و به واسطه فعالیت های خود در جنبش مساوات یافته های تحقیقاتی فمینیست های مسلمان را به برنامه های عملی پیوند می زند. کتابهای او عبارتند از 1- اسلام و جنسیت، 2- ازدواج در محکمه؛ مطالعه ای بر قانون خانواده اسلامی، 3- کنترل و تمایلات جنسی، 4- اسلام و دموکراسی در ایران. او مطالعه مقایسه ای میان مراکش و ایران انجام داده است که در ادامه می خوانید:

چگونه باب اجتهاد در مراکش باز و در ایران بسته شد؟

این مقاله مقایسه ای دارد میان آنچه در ایران و مراکش روی داده است. تاکید نگارنده بر سیاستها و تغییرات دینامیکی است که طی اصلاحات اخیر در قانون خانواده در دو کشور مذکور به وقوع پیوسته. در هر دو کشور، اصلاحات باعث شده اند بخشی از امتیازات مردان در ازدواج که تحت قوانین اسلامی بازتولید می شدند برداشته شوند، این لغو امتیازات به واسطه محدود ساختن حق یک جانبه و فرا- قضایی مردان برای طلاق و چندهمسری اتفاق افتاده است. در مراکش، اصلاحات سال 2004 را می توان رادیکال دانست، از این جهت رادیکال، که این اصلاحات اصل برابری در ازدواج را می پذیرد و برآن دسته از قوانین اهل سنت که مبتنی برمکتب کلاسیک مالکی هستند تاملی نو می نماید؛ لازم به ذکر است که این تغییرات نتیجه تلاش های پیگیر و مداوم جنبش زنان است. تحقق این اصلاحات نهایتا با مداخله پادشاه مراکش ممکن شد، وی در مقام "امیر مومنان" مدعی حق اجتهاد شد. این درحالیست که اصلاحات ایرانی تدریجی بوده و تدارکات مردانه قوانین شیعه را حفظ کرده اند، با این حال اصلاحات مذبور نتوانسته اند بواسطه اعمال اجتهاد توجیه شوند و یا دست یابی به آنها از طریق اجتهاد میسر نگردیده است. این پارادکس درحالی آشکارتر می شود که پس از انقلاب 1979 قدرت سیاسی در دستان حقوقدانان (قضات) شیعه ای بوده که همواره ادعا کرده اند "باب اجتهاد در قانون شیعه باز است". این مقاله شکل بندی های متفاوت از شرایط سیاسی داخلی و خارجی در ایران و مراکش را بررسی می کند، شرایطی که بر جنبش زنان و "باز شدن باب اجتهاد" در مراکش و بسته شدن آن در ایران تاثیر داشته اند.

طرح مسئله: در این مقاله، میان اصلاحات اخیر قانون خانواده در ایران و مراکش مقایسه ای انجام میدهم، تاکید من بر مقایسه سیاستها و تغییرات اصلاحات مذکور است. در هر دو کشور، منبع قانون خا




    English    فیس بوک     تماس با ما    درباره ما    اخبار    بخش های پیشین سایت    روزنامه دیواری    مبصر کلاس    مشق هفته    ویدئو - گزارش ها    کافه مونث    کتاب های اینترنتی مدرسه    کلوپ نسوان