کمپین یک میلیون امضا دوساله شد / در گفتگو با ناهید کشاورز و شهین نوایی

دویچه وله (میترا شجاعی): هم مدافعان و هم منتقدان «کمپین جمع‌آوری یک میلیون امضا برای تغییر قوانین نابرابر» این حرکت را مثبت و سازنده ارزیابی می‌کنند. فعالان کمپین با فشارهایی همچون زندان، ممنوعیت خروج از کشور، شلاق و جریمه نقدی روبرو بوده‌اند.

روز پنجم شهریورماه سال ۱۳۸۵ گروهی از فعالان زنان در داخل ایران، آغاز به کار کمپینی با نام «کمپین جمع‌آوری یک میلیون امضا برای تغییر قوانین نابرابر» را اعلام کردند.

اینک دوسال از آغاز فعالیت این کمپین می‌گذرد. بسیاری از فعالان کمپین، این حرکت را بسیار مثبت و سازنده می‌دانند. گروه دیگری هم هستند که با وجود مثبت دانستن این حرکت، انتقاداتی نسبت به آن دارند.

آیا کمپین در طول این دوسال توانسته به اهداف خود نزدیکتر شود؟ انتقادات وارد بر کمپین بیشتر از چه جنبه و در چه راستایی است؟ در مجموع، عملکرد کمپین یک میلیون امضا موفق بوده یا ناموفق؟

در تاریخ ۲۲ خرداد ماه سال ۱۳۸۵ قرار بود در میدان هفت تیر تهران به دعوت گروه‌هایی از فعالان زن، تجمعی در اعتراض به قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان صورت گیرد. این تجمع هرگز برگزار نشد چرا که قبل از ساعت شروع آن، نیروهای انتظامی با کمک پلیس‌های زن، کلیه کسانی را که در میدان هفت تیر حضور داشتند و حتی کسانی را که از برگزاری این تجمع اطلاعی نداشتند، بازداشت کردند. شمار بازداشت‌شدگان در آن روز به بیش از هفتاد تن رسید.

بعد از آن روز زنان فعالی که فراخوان آن تجمع را داده بودند تصمیم گرفتند حرکتی مشخص و هدفمند را به منظور تغییر قوانین نابرابر آغاز کنند.

جلسات مکرر گروه‌های مختلف زنان از ۲۲ خرداد ۸۵ تا شهریور همان سال ادامه داشت و سرانجام در پنجم شهریور ماه، جمع ۵۳ نفره‌ای از زنان، موجودیت کارزاری با نام «کمپین جمع‌آوری یک میلیون امضا به منظور تغییر قوانین تبعیض‌آمیز» را اعلام کردند.

در بیانیه این کمپین آمده است: «مجموعه‎ قوانین موجود در ایران، زنان را جنس دوم قلمداد کرده و بر آنان تبعیض روا می دارد، آن هم در جامعه ای که بیش از ۶۰ درصد از پذیرفته‎شدگان دانشگاه‎ها را زنان تشکیل می‎دهند. در بسیاری از جوامع اعتقاد بر آن است که قانون باید یک پله از فرهنگ بالاتر باشد تا بتواند فرهنگ جامعه را تعالی بخشد اما قوانین در ایران از فرهنگ و موقعیت زنان عقب‎تر است».

کمپین یک میلیون امضا روش خود را برای جمع‌آوری این امضاها«روش چهره به چهره» نامید. در این روش کنشگران کمپین با مردم کوچه و بازار وارد مکالمه شده و پس از نشان دادن جزوات حقوقی به آنها از آنان می‌خواهند که در صورت تمایل، بیانیه کمپین را امضا کنند.

از همان ابتدای کار کمپین، درگیری کنشگران آن با نیروهای امنیتی و نظامی نیز شروع شد. دهها مورد بازداشت به هنگام جمع‌آوری امضا، چندین مورد جلوگیری از برگزاری تجمعات مسالمت‌آمیز فعالان کمپین، فیلتر و مسدودکردن سایتهای مربوط به کمپین تنها نمونه‌هایی از مخالفت‌های نیروهای دولتی با این حرکت است.

ناهید کشاورز از فعالان اولیه کمپین یک میلیون امضا اما معتقد است علیرغم تمامی این فشارها، کمپین در رسیدن به هدف اولیه خود تا به امروز موفق بوده است: « فکر می کنم که کمپین در این دوسال توانسته با وجود تمام این فشار ها تا حدی که در توانش بوده گفتمان حقوق زنان را تا حدودی درون ج