109 استاد دانشگاه در بيانيه ای نسبت به آینده دانشگاه ابراز نگرانی کردند

109 استاد برجسته دانشگاه هاي کشور با انتشار بيانيه يي سرگشاده نگراني خود را در باب سرنوشت دانشگاه و توسعه علمي کشور بيان کردند و خواستار تجديدنظر اساسي در سياست هاي آموزشي کشور شدند:

مقدمه

اين بيانيه به عنوان گزارش جمعی از اعضای هيات علمی از وضعيت کنونی دانشگاه‌ها و پاره‌ای نگرانی‌ها در مورد بی‌توجهی به گسترش زمينه‌های فرهنگی و ساختاری توسعه علمی کشور و عدم‌پايبندی به قانون برنامه چهارم درخصوص استقرار «توسعه مبتنی بر دانايی»، به دانشگاهيان و مردم فرهيخته ايران تقديم می‌شود. اين بيانيه همچنين هشداری است به مسوولان در مورد گسترش سطحی‌نگری و نگاه غير‌نظام‌مند، و اتخاذ روش‌های تبليغاتی در ارائه آمار و اطلاعات علمی، و تمرکزگرايی از طريق ناديده گرفتن ضرورت‌هايی چون ارتقای کيفيت آموزشی و پژوهشی، افزايش مشارکت دانشگاهيان، تقويت ارزش‌های حرفه‌ای و علمی. اين نوشتار همچنين بيانگر دغدغه‌هايی است در مورد عدم‌رعايت حريم و استقلال علمی دانشگاه، کاهش منزلت دانش و دانشمندان و برخوردهای بعضا امنيتی که آرامش فکری و ذهنی دانشگاهيان را با مخاطره مواجه ساخته است. در اين گزارش رخدادها و روندهای نگران‌کننده مربوط به وضعيت دانشگا‌ه‌ها و توسعه علمی کشور در سه محور زير بيان می‌شود: ۱) تضعيف بنيان‌های برنامه‌ای و ساختاری توسعه علمی، ۲) دگرگون‌سازی فرهنگ و کارکرد‌های دانشگاه و ۳) کاهش مشارکت استادان و دانشجويان.

تضعيف بنيان هاي برنامه يي و ساختاري

1- در برنامه هاي سوم و چهارم توسعه ، دانشگاه ها به عنوان نهادهاي مستقل و برخوردار از اختيارات لازم به رسميت شناخته شده اند و بايد زمينه هاي توسعه آموزشي و پژوهشي خود را به منظور پيشبرد مرزهاي دانش و توسعه سرمايه انساني براي پاسخگويي به نيازهاي کنوني و ساختن آينده کشور فراهم کنند. اما گسترش تصدي گري دولتي، ناديده گرفتن استقلال دانشگاه ها و کاهش اختيارات هيات هاي امنا، دانشگاه ها را به واحدهاي ناکارآمد تبديل کرده و آنها را با محدوديت ها و مشکلات زيادي در ارتقاي کيفيت و پيشبرد برنامه هاي آموزشي و پژوهشي خود روبه رو کرده است. 2- برنامه هاي سوم و چهارم توسعه فرصتي تاريخي براي رشد متوازن بخش هاي علمي و اقتصادي کشور فراهم کرده و مسووليت بهره برداري مناسب از آن را به عهده وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به عنوان نهادي انديشه ساز و چابک براي توسعه علوم و فناوري گذاشته است. اما متاسفانه برخلاف جهت گيري اين برنامه ها در سال هاي اخير، اتخاذ سياست هاي تصدي گرايانه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري باعث تضعيف اصلي ترين وظيفه آن در سياستگذاري و برنامه ريزي کلان توسعه علمي شده است. 3- واگذاري برخي از وظايف و اختيارات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به طيفي از نهادهاي گوناگون موجب ساختارزدايي و غيرنهادينه ساختن فرآيندهاي توسعه علمي و از هم گسستگي در مديريت کلان نظام علم و فناوري شده و پويايي و انسجام لازم براي توسعه علمي را به مخاطره انداخته است.

?دگرگون سازي فرهنگ و کارکردهاي دانشگاه

1- در حال حاضر دانشگاه به مثابه سازماني تابع، منفعل و نيازمند دخالت دائمي دستگاه هاي دولتي تحت قيموميت نهادهاي غيرعلمي تلقي مي شود. اين رويکرد به تضعيف بنيان هاي علمي و دگرگون سازي فرهنگ و کارکرد دانشگاه به عنوان نهاد