وکیل سیاسی استراتژیست و مشاور است

ناهید کشاورز - 2 آذر 1387

مدرسه فمینیستی:«در یک مسئله سیاسی، این متهمین هستند که محورهای دفاع خود را تعیین می کنند. آن ها هستند که تصمیم می گیرند چگونه با متهم کنندگان برخورد کنند. وکیل در این موارد استراتژیست است، مشاور است. وکیل سیاسی خود در کنار مبارزانی که از آن ها دفاع می کند، قرار می گیرد و از مبارزه آنها دفاع می کند.»1

این ها بخشی از سخنان ژیزل حلیمی یکی از وکلای فمینیست فرانسوی تونسی تبار است که در دهه 70 میلادی نقش قابل توجهی در مبارزات زنان فرانسوی برای آزادی سقط جنین ایفا می کند. او که در آن زمان با برخی از همفکرانش انجمنی به نام «انتخاب کردن» برای دفاع از حق زنان بر بدن ، دسترسی به وسایل پیشگیری از بارداری و آزادی سقط جنین تاسیس کرده بود، وکالت پرونده ای را به عهده می گیرد که به نظر خود وی تنها پروسه سیاسی سقط جنین در زمان مبارزات زنان برای سقط جنین بود. در این پرونده دختر 16 ساله ای از طبقات پایین اجتماعی که بر اثر تجاوز باردار شده بود، با کمک مادر و همکاران مادرش سقط جنین کرده بود. سیستم قضایی فرانسه، دختر، مادر و همکارانش را تحت تعقیب قضایی قرار داد. این پرونده سیاسی بود چرا که همان طور که ژیزل حلیمی توضیح می دهد، این پرونده تنها موردی بود که زنان نیامدند بگویند«ببخشید، باگذشت باشید» و یا «ما واقعیت را نمی دانستیم». این زنان( متهمان پرونده) تصمیم گرفته بودند به همراه وکلا و روزنامه نگاران، پروسه تغییر قانونی را در پیش گیرند.

دادگاه ماری کلر(دختری که به دلیل انجام سقط جنین محاکمه می شد) به دادگاهی برای محکومیت قانونی تبدیل شد که واقعیت های اجتماعی جامعه آن روز فرانسه را نادیده می گرفت. واقعیتی که هر ساله هزاران زن به دلیل سقط جنین های غیرقانونی و تحت شرایط غیر بهداشتی جان خود را از دست می دادند. قانونی که حق انتخاب زنان را نادیده می گرفت و آن ها را در شرایط متناقض و دشوار به حال خود رها می کرد. قانونی که به این واقعیت بی توجه بود که سرکوبگریش تنها بر زنان تهیدست عمل می کند و گرنه زنان ثروتمند برای سقط جنین می توانند به راحتی به کشورهایی مثل انگلیس که پیش از فرانسه به آزادی سقط جنین دست یافته بود، سفر کنند.

حلیمی و همفکرانش برای تحت تاثیر قرار دادن افکار عمومی و اثبات حقانیت موکلان خود، از تمامی ابزارهای در دسترس استفاده کردند، آنان میتینگ های اعتراضی بر پا کردند، شخصیت های مهم سیاسی و علمی را وادار به موضع گیری کردند، روزنامه ها صدها مطلب در این مورد نوشتند. 343 زنی که از سرمایه های فرهنگی و سیاسی جامعه فرانسه بودند نامه ای را در روزنامه ها به چاپ رساندند که در آن اعلام کرده بودند همه سقط جنین کرده اند. این تلاش ها کم کم به ثمر رسید و در سال 1975 قانون سقط جنین آزاد و مجانی به تصویب رسید.

پرونده آرین گلشنی، پروسه ای که به تغییر قانون حضانت انجامید

نقش وکلای مدافع حقوق زنان در ایران نیز بسیار با اهمیت بوده است. وکلایی که خود مبارزان حقوق زنان بوده اند، به انحای مختلف برای پرده برداشتن از تبعیض های حقوقی زنان در تاریخ معاصر ما کوشیده اند و کنشگران مبارزه برای تغییر قوانین تبعیض آمیز بوده اند. مهرانگیز منوچهریان وکیل نام آشنای کشورمان در سال های 40 و 50 شمسی نقش مهمی در گسترش آگاهی های حقوقی نسبت به قوانین نابرابر زمان خود و تلاش برای اصل