گزارش کانون مدافعان حقوق بشر از وضعیت حقوق بشر در پاییز 1387

مقدمه :

کانون مدافعان حقوق بشر که براساس اساسنامه خود در کنار دو وظیفه «دفاع رایگان از متهمان عقیدتی و سیاسی»، «حمایت از خانواده های زندانیان سیاسی و عقیدتی» وظیفه سومی با عنوان «گزارش دهی منظم و مستمر در موارد نقض حقوق بشر در ایران» بر عهده دارد، در پایان هر فصل گزارش حقوق بشری خود را منتشر می کند. اما زمانی که این سازمان مردم نهاد در حال جمعبندی گزارش پاییز خود در سال 1387 بود و هنگامیکه قصد داشت اول دی ماه مراسم جشنی به مناسبت شصتمین سالگرد تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر برگزار کند، با پلمپ دفتر خود مواجه شد. به نظر می رسد از آنجا که در دو سال اخیر به هیچ یک از گزارشگران ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد جهت ورود به ایران ویزا داده نشده بود و بسیاری از سازمان های بین المللی به گزارش های این کانون استناد می کردند، از جمله بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد در گزارشی که به مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دسامبر 2008 ارائه کرد و منجر به صدور قطعنامه علیه دولت جمهوری اسلامی ایران شد به گزارش کانون مدافعان حقوق بشر استناد کرده بود، شاید یکی از دلایل پلمپ دفتر کانون مدافعان حقوق بشر به این علت بوده باشد. دفتری که با قسمتی از جایزه صلح نوبل که در سال 2003 به شیرین عبادی تعلق گرفته بود، خریداری شده و در اختیار کانون قرار گرفته بود. در این دفتر علاوه بر کانون مدافعان حقوق بشر، نهاد مردمی دیگری به نام «کانون مشارکت برای پاکسازی مین» که آن نیز توسط شیرین عبادی و گروهی از همفکران وی تأسیس شده بود، اداره می شد. در حقیقت با پلمپ غیرقانونی دفتر کانون مدافعان حقوق بشر، محل کار دو نهاد مردمی تعطیل شد.

در هر حال امروز حقوق بشر موضوعی در صلاحیت دولت ها دانسته نمی شود و باور به صلاحیت انحصاری و مطلق دولت ها بر اتباعشان بدون توجه به کارکرد اساسی آنها در حفظ و دفاع از کرامت انسانی اعضای جامعه به سختی به چالش کشیده شده است.

کانون مدافعان حقوق بشر در چنین شرایطی به انتشارگزارش وضعیت رعایت حقوق بشر در ایران در پاییز 1387 می پردازد.

بخش اول – حقوق مدنی و سیاسی:

از آنجا که دولت ایران گذشته از تضمین های حقوق داخلی، به مفاد الزام آور میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی (1966 ) که طبق ماده 9 قانون مدنی در حکم قانون داخلی است نیز متعهد و ملتزم است، باید بر ضرورت تضمین حقوق مدنی و سیاسی افراد، مبتنی بر شناسایی حقوقی حق مسلم هر شخص انسانی در تعیین آزادانه سرنوشت فردی و اجتماعی خود در ابعاد داخلی و بین المللی است، توجه اشته باشد. اما آنچه وضع موجود از میزان التزام حاکمیت نه به صورت رعایت تام بلکه نسبی به این حقوق بنیادین نشان می دهد، حاکی از افق های چندان روشنی نیست. گزارش وضعیت پاییز در این خصوص به شرح زیر است :

1- وضعیت فعالان سیاسی – اجتماعی دگر اندیش

دست کم 4 مورد ممانعت از برگزاری نشست های حزبی، 4 مورد بازداشت و10 مورد محکومیت قضایی در خصوص وضعیت این فعالان به کانون مدافعان حقوق بشر گزارش شده است.

الف - بازداشت ها :

در پی تایید حكم شش ماه حبس حسن اسدی از فعالان مدنی، وی روانه زندان تبریز شده است. هچنین بر اساس گزارش های رسیده جمشید زارعی پس از 9 روز بازداشت به قید وثیقه 20 میلیون تومانی و پیمان بشیری فعال آذربایجانی نیز پس از 50 روز بازداشت، آزاد شدند. فیروز یوسفی نیز بازداشت