زنان، غائبان طرح‌هاي توسعه دوچرخه سواري / ميرك پناهي

جرس: در حالي كه معاون حمل ونقل و ترافیک شهرداری تهران از راه‌اندازی مسیرهای دوچرخه سواری در 50 درصد مناطق پایتخت خبر مي دهد همچنان حضور زنان در اين فضاهاي تعبيه شده در هاله اي از ابهام است. احداث مسیرهای دوچرخه‌ سواری در تمام مناطق پایتخت در دستور کار است و تا پایان سال در 50 درصد مناطق این خطوط راه اندازی خواهد شد. سید جعفر تشکری هاشمی همچنين به سياست هاي پيش روي شهرداري در اين زمينه اشاره دارد و مي افزايد:« امسال سال گسترش دوچرخه‌سواری در تمام مناطق تهران است و در تلاشیم با ایجاد مسیرهای ویژه دوچرخه سواری در مناطق 22 گانه به مرور فرهنگ استفاده از این وسیله نقلیه پاک در تهران را نهادینه کنیم."

بروشور با زبان فارسی سلیس نوشته شده و هیچ نقطه ابهامی ندارد. به دفعات از واژه همگانی و شهروند و عموم استفاده کرده‌اند و در كليات طرح هم به مسائل زیست محیطی توجه شده و هم مواردي از جمله توسعه پایدار ، کمک به کاهش آلودگی صوتی، پاکیزگی هوا و کاهش ترافیک. اما نكته اينجاست كه در ميان واژه هاي همگاني، شهروند عزيز و عموم مردم نامي و اشارتي به زنان نشده و گويي مخاطب اين نام ها در بروشورهاي سه تايي خانه هاي دوچرخه مردان هستند. تاریخی بر دوچرخه سواری زنان در ایران می‌گذرد و هنوز با وجود نبود هیچ منع قانونی مستند، زنان به حکم سنت‌ها و آداب و رسوم از برنامه هاي همگاني دور مي شوند.

30 خانه دوچرخه منطقه هشت تهران پذیرای هیچ زنی نمی‌شوند و اگر دوچرخه را حتی با ارایه مستندات و مدارک لازم برای استفاده از مسئول خانه دوچرخه مطالبه کنی جز لبخند و کنایه چیزی به تو پیشکش نخواهند کرد. هيچ بند قانوني مستندي براي زنان منعي در استفاده از دوچرخه ايجاد نكرده اما همين سال گذشته نيروي انتظامي اصفهان با صدور اطلاعيه‌اي دوچرخه سواري و اسكيت سواري براي زنان را در معابر عمومي ممنوع كرد.

نيروي انتظامي اصفهان در آن بيانيه تاكيد كرده بود با بانواني كه اقدام به دوچرخه سواري و اسكيت سواري در معابر عمومي كنند برخورد خواهد شد و توجيه نگارش بيانيه اينطور شرح داده شده بود: «اخيرا مشاهده مي‌شود كه برخي از بانوان به بهانه ورزش يا تفريح با وضع بسيار زننده اقدام به دوچرخه سواري يا اسكيت سواري در معابر عمومي مي‌كنند.»

زهرا صدر اعظم نوری نخستین شهرداری تهران درباره دوچرخه سواري بانوان مي‌گويد:« به لحاظ شرعی دوچرخه سواری بانوان منعی ندارد اما نکته اصلی مهیا کردن بستری برای تسهیل حضور زنان دوچرخه سوار در سطح شهر است که با توجه به برخی سنت ها و آداب و رسوم گاهی می بینیم که از این منظر برای حضور زنان در سطح شهر مشکلاتی پیش می آید."

او البته از سوی دیگر به نامساعد بودن وضعیت مسیرهای دسترسی به دوچرخه در کلان شهری مثل تهران اشاره دارد و می گوید:« وضعیت رفت و آمد با ماشین در تهران چندان همراه با امنیت نیست چه برسد به دوچرخه ها. در اغلب کشورها مسیرهای ویژه عبور دوچرخه سواری تعبیه شده که ما چنین وضعیتی را نداشتیم و اگرچه چند بار تلاش شد تا مسیرهای سبزی برای عبور دوچرخه سواران در بخش های مرکزی و از جمله بلوار کشاورز طراحی شود اما در نهایت طرح به مرحله عمل و اجرا نرسید."

او عمومی شدن دورچرخه سواری در تهران را امری ناگزیر می داند و می گوید: "ترافیک تهران هر دم متراکمتر می شود و