«نظم جنسیتی» ساخته اجتماع است پس می تواند صورت های دیگری هم پیدا کند

نقد کتاب «جنسیت در زندگی روزمره» با حضور مترجم کتاب و دکتر شهلا اعزازی / گزارش از سارا آرین مهر - 2 مرداد 1389

مدرسه فمینیستی: جلسه نقد و بررسی کتاب «جنسیت در زندگی روزمره» همراه با مترجم کتاب مهدی لبیبی و حضور دکتر شهلا اعزازی جامعه شناس و استاد دانشگاه در «سرای اهل قلم» برگزار شد. در این جلسه ابتدا مترجم کتاب درباره نام کتاب، مباحث مطرح شده در هر بخش، و بخش های سانسور شده در ممیزی وزارت ارشاد توضیحاتی ارائه کرد. در ادامه نیز دکتر اعزازی به نقد و بررسی کتاب پرداخت.

ابتدا مهدی لبیبی به اشتباه چاپ کردن نام کتاب توسط ناشر اشاره کرد . اسم کتاب در اصل، «جنسیت و زندگی روزمره» نام داشته که ناشر کتاب، آن را تغییر داده و با عنوان جنسیت در زندگی روزمره چاپ کرده است. وی در ادامه به ممیزی بخش هایی از کتاب اشاره کرد. به گفته لبیبی در تماسی که وی با «ماری هولمز» نویسنده کتاب در مورد ترجمه این اثر داشته هولمز بیان کرده فکر نمی کند این کتاب در ایران اجازه چاپ بگیرد. البته حدس نویسنده حدس خیلی اشتباهی نبوده چرا که 30 صفحه از این کتاب به دستور ممیزی ارشاد، حذف شده است. به گفته مترجم بیشتر مطالب حذف شده مربوط به مثالهای کتاب است . به همین دلیل مترجم مجبور شده برای فهم بهتر منظور نویسنده و عدم گسستگی مطالب در ذهن خواننده مثال های حذف شده را تغییر داده و مثال هایی را جایگزین آنها کند.

لبیبی گفت نویسنده در این کتاب ابتدا به بیان تفاوت های جنس و جنسیت پرداخته است. زن یا مرد بودن یک ویژگی زیستی است و جنسیت یک ویژگی اجتماعی یا جامعه شناختی است . زنانگی یا مردانگی در طی یک فرایند اتفاق می افتد و افراد در جامعه یاد می گیرند که رفتار زنانه و رفتار مردانه چیست و سپس این رفتار درونی شده و نسل به نسل منتقل می شود .

مترجم کتاب جنسیت در زندگی روزمره بیان کرد: به باور نویسنده، جامعه از همان لحظه تولد نوزاد نسبت به او جبهه گیری می کند و از همان لحظه دو مسیر متفاوت برای نوزاد ـ دختر یا پسر ـ در نظر می گیرد . طی کردن این دو مسیر به نوزاد بستگی ندارد بلکه به جامعه ای بستگی دارد که بچه ها در آن بزرگ می شوند. به نظر نویسنده این جامعه است که به نوزاد تحمیل می کند کدام مسیر را طی کنند و روز به روز این تفاوت ها بیشتر شده و جامعه هر روز خودش را بیشتر بر بچه ها تحمیل می کند . این فرایند، نوزاد دختر و پسر را از هم دورتر می کند و بعد زمانیکه به این تمایزات نگاه می اندازیم به نظر می رسد این ویژگی ها به علت تفاوت های جسمی است. نویسنده در این کتاب به مخاطب، دید عمیق تری می دهد تا ابعاد پنهان مسائل را هم مخاطب ببیند و در زندگی روزمره به کار ببندد .

لبیبی درباره بخش تاریخی کتاب گفت: نویسنده یک روند تاریخی را ازقرن 17، 18 ، و 19 تا کنون مورد بررسی قرار داده است، و به بیان این موضوع پرداخته که زنان در آن زمان چگونه زندگی می کردند. وی به بررسی نحوه لباس پوشیدن ، تحولات جمعیتی، بررسی علت مرگ و میر دختران ـ که در دوره ای بسیار زیاد بوده ـ پرداخته است. وی همچنین به نداشتن حق مالکیت نیز تاکید دارد. در کل نویسنده به این موضوع پرداخته که در طی زمان ظلم تاریخی به زنان روا شده و مدام زنان در تلاش بوده اند تا این تبعیض را از بین ببرند .

در حال حاضر وضع زن ها در بسیاری از جوامع بهتر شده و زنان توانسته اند بسیاری از مشاغل کلیدی را بدست بیارند مثلا در رواندا زنان 50% کرسی های پارلمان را به خودشان ا