محمد جعفر پوینده : «اگر فرزند دختر دارید»/ نفیسه محمدپور

مدرسه فمینیستی: در آستانه سالروز خاموشی «محمدجعفر پوینده» مترجم، و نویسندۀ برابری خواه، که در 18 آذرماه 1377 پیکر بی جان وی پیدا شد، نفیسه محمدپور با معرفی یکی از ترجمه های خواندنی و ماندگار ایشان به نام «اگر فرزند دختر دارید»، به طور موجز به مطالب آموزنده این اثر، پرداخته است که در زیر می خوانید:

اگر فرزند دختر دارید، ترجمه محمد جعفر پوینده

«اگر فرزند دختر دارید»، عنوان کتابی است از خانم النا جانینی بلوتی از سر آمدان عرصه تعلیم و تربیت در ایتالیا. وی مدیریت زایشگاه مونته سوری را از آغاز بر عهده داشته است. خانم بلوتی علاوه بر تجربه عملی گسترده، آثار بسیاری نیز منتشر کرده است که کتاب اگر فرزند دختر دارید... معروف ترین اثر این مربی بزرگ است که تاثیر و احوال اجتماعی را در دوران کودکی تشریح می کند و نشان می دهد که عوامل اجتماعی و به ویژه عوامل تربیتی و فرهنگی، چگونه کلیشه های تبعیض آمیز را در ذهن و رفتار کودکان ایجاد می کنند.

این کتاب با توجه به دیدگاه انسانی و تبعیض ستیز نویسنده اش خانم بلوتی، راهنمای مناسبی برای همه پدران، مادران، مربیان، معلمان، جوانان و یکایک افرادی است که خواستار شناخت و طرد اندیشه ها و اعمال تبعیض آمیز و ستم آلوده هستند و برای خود و همنوعان شان امروز و فردایی بهتر را آرزو دارند.

این کتاب ارزشمند توسط مترجم دانشمند و فقید محمد جعفر پوینده که در حوادث تلخی از تاریخ این مرز و بوم از دستش دادیم، ترجمه شده است. انتخاب این اثر توسط ایشان برای ترجمه و نشر، افزون بر تمامی خصایل اخلاقی و علمی او، نشان از دیدگاه های برابری خواهانه ی عمیق و ریشه دار زنده یاد پوینده دارد. این کتاب در اسفند 1375 ترجمه شده و برای نخستین بار در سال 1376 توسط نشر نی منتشر شد و چندین بار تجدید چاپ گردید. محمد جعفر پوینده ترجمه این کتاب را به خواهر و روان مادر خود، که به گفته وی از قربانیان تبعیض و قهرمانان تلاش و پایداری هستند، تقدیم کرده است. روانش شاد.

پسرها شیرند مثل شمشیرند، دخترها موش اند مثل خرگوش اند

کتاب «اگر فرزند دختر دارید» در 4 بخش عمده، عوامل تاثیر گذارنده بر شخصیت دختر بچه ها و رفتارها و عکس العمل هایی که در نتیجه این مناسبات غلط و تبعیض آمیز در ذهن زنان شکل گرفته و متاسفانه خود زنان هم به طور منفعل به بازتولید فرهنگ تبعیض و خشونت علیه خودشان کمک می کنند، را به چالش می کشد.

در فصل اول نویسنده از بدو تولد یک نوزاد، بازخوردهای خانوادگی و اجتماعی آن را بسته به جنسیت نوزاد، مورد بررسی قرار می دهد. مناسباتی که شاید زمانی دلیل منطقی و اجتماعی برای آنها موجود بوده وبه ناچار بر اساس آنها پاره ای پارادیم شکل گرفته اما حال با تغییر رویه و سبک زندگی، دیگر آن ساختارها کاربرد گذشته را ندارد و به شکل یک کالبد بی جان فقط به اعمال تبعیض و رواج خشونت های کلامی و عملی، کمک می کند. مثالی که وی در این مورد می زند مطلوب بودن فرزند پسر در جوامع روستایی است. فرزند پسر در جوامع روستایی به معنای نیروی کار است و در نتیجه به دنیا آمدن فرزند دختر به معنای از دست دادن نیروی کار خواهد بود. نگارنده اگرچه حتی چنین دیدگاهی را هم انسانی نمی داند، دست کم آن را به عنوان یک توجیه فرهنگی نه چندان قابل قبول تا حدی به رسمیت می شناسد. اما معضل اصلی از نظر وی زمانی