نقش شروط ضمن عقد در كاهش آسيب هاي اجتماعي زنان / غزال مرادی

مدرسه فمینیستی: در جامعه كنوني ايران تاكيد بر ازدواج هاي سنتي بيشتر است و ازدواج هاي غير سنتي نيز به دليل عدم جامعه پذيري چندان توفيقي ندارند. نابرابري هاي حقوقي زن و مرد چه در بقا و چه در شكست اين ازدواج ها يكي از مسائل چالش برانگيز هستند. براساس نگرش فرهنگي غالب و قوانین حاکم بر توزيع قدرت در خانواده، امتيازاتي كه يك زن از طريق اين قرارداد اجتماعي كسب مي كند بسيار متزلزل است. اين نابرابري حقوقی و اجتماعي، تزلزل، كار مداوم و تكراری، استرس‌های فرزندپروری، نبود تضمین مالی، برآورده نشدن انتظارات از ازدواج، در دسترس نبودن فرصت‌های شغلی یا تحصیلی و موضوعاتی از این دست و ترس از آينده نامعلوم، زنان را در معرض انواع بیماری‌های روحی و روانی قرار می‌دهد و خشونت‌های روحی یا جسمی ‌نیز مزید بر علت هستند. به گفته رئیس انجمن روانپزشکان ایران «زنان بیشتر از مردان در معرض بیماری‌های روانی و افسردگی قرار دارند به طوری که درصد ابتلای زنان به اختلالات روانی در جامعه ما 2 برابر مردان است. دلیل آن مسائل بیولوژیکی و شرایط محیطی است. همچنین نابسامانی‌های اجتماعی و قانونی نیز در این مسأله موثر است». در میانه این همه گرفتاری ها، وجود شروطي هنگام عقد مي‌تواند مناقشات خانوادگي را كاهش داده و از بسيار ي از آسيب هاي اجتماعي بكاهد.

مسائلي نظير داشتن اجازه كار و حق حضانت بر فرزند و اجازه تحصيل و... مسائلي هستند كه بسياري از استرس هاي زنان را مي تواند در طول زندگي مشترك و يا حتي بعد از آن كاهش دهد.

داشتن تحصيلات و شغل، مي تواند به درآمدزايي زنان كمك كند و همچنين داشتن حق طلاق مي‌تواند به اعتماد به نفس آنها در زندگي كمك كند و وقتی بر سرداشتن چنين حقوقي در هنگام عقد، با همسران خود به‌ نتيجه رسيده باشند، طبعا می توانند افراد باثبات تري در زندگي خود باشند و نقش‌هاي موجود خود را بهتر ايفا خواهند كرد. شروط ضمن عقد مي تواند در بسياري از مواردي كه از آن صحبت شد، كارگشا باشد و همچنين نظام ناعادلانه روابط اجتماعي در خانواده وبه تبع آن در جامعه را كمي متعادل تر سازد.

شروط ضمن عقد ازدواج تعهداتی است که در حین ازدواج با توافق زن و شوهر وارد مفاد قرارداد ازدواج آن‌ها می‌شود. این شروط را می‌توان در سند رسمی ازدواج ذکر کرده و با وکالتنامه های تکمیلی و با امضای دو طرف رسمیت داد. این شروط در قانون ذکر نشده‌اند و به انتخاب طرفین چه در هنگام ازدواج و چه پس از آن تعیین می‌شوند. با اضافه كردن اين شروط، زن برخی از حقوق مدنی و معنوی خود همچون حق سفر، داشتن شغل، انتخاب محل زندگی و مسکن، و حق طلاق را به دست مي آورد. البته شروط ضمن عقد تنها یک راهکار موقت است برای مشکل نابرابری حقوقی که زن و مرد با ازدواج به آن دچار می‌شوند: راهکاري که تا بازنگری و اصلاح قوانین خانواده می‌تواند اين تبعیضات قانونی را قدري تعديل كند و تنها كمي از نابرابري موجود و مندرج در قوانین تبعیض آمیز (همچون مواد قانونی شماره های 1005 و 1114 و 1117 و 1122 و 1123 و 11801169 و 1170 و 1181) را كاهش بدهد.

گرچه با تلاش فعالان زن در سند ازدواج امروزی در ایران، تعدادی شرط اضافی برای رفع برخی از این نابرابری‌ها چاپ شده ‌است، اما شرط‌ های کنونی كافي نيستند و شروط ضمن ازدواج بايد با آگاهي حقوقي بيشتري در خواست گردند. به رغ