نشست گروه مطالعات زنان برگزار شد: از خشونت دولتی تا تفکیک جنسیتی در فضاهای عمومی / گزارش و عکس: حمیده آرامش

مدرسه فمینیستی: روز دوشنبه 20 آذر ماه نشستي با عنوان «سیاست فضا: موقعیت زنان و فضای عمومی» و «جنسیت و فضای عمومی» در دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران، توسط مركز مطالعات زنان انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار شد.

شهلا اعزازی: خشونت دولتی علیه زنان، همچون طرح جدید گذرنامه به ابعاد خشونت ها افزوده

در این نشست، ابتدا دكتر شهلا اعزازی، طي مقدمه اي به مسئله خشونت علیه زنان پرداخت و گفت: در تعریف خشونت علیه زنان، هر گونه ضرب جرح بر بدن و وارد آوردن فشارهاي رواني بر اساس جنسيت، خشونت علیه زنان تعریف می شود و البته به گفته ای دیگر خشونت علیه زنان را می توان نظارت سختگيرانه بر رفتارهاي زن توسط مرد دانست که امروز ما شاهد نوع جدیدی از خشونت علیه زنان هستیم که می توان آنرا به خشونت دولتی تعبیر کرد که نمونه اش همین طرح جديد گذرنامه در كميسون امينت اجتماعي مجلس است که قرار است با این قانون جدید، صدور گذرنامه برای زنان زیر 40 سال را به اذن پدر یا حاکم شرع مشرو سازند. شهلا اعزازی افزود: هيچ معلوم نيست اين شرط چهل سالگی برای زنان را از كجا آورده اند؟ از همین رو باید از ارائه دهندگان این طرح پرسید که در اين سن مگر چه اتفاقي برای زنان مي افتد، آیا در سن 40 سالگی عقل زنان کامل می شود، يا اينكه در اين سن شكسته مي شوند؟ وی افزود: این درحالی است که طبق قوانین موجود، دختران در 13 سالگي مي توانند ازدواج كنند یا در 16 سالگي می توانند در انتخابات شركت كنند، حال چطور زنان به زعم نویسندگان این طرح، تا 40 سالگی هم نمي توانند بدون اجازه ولي قهري از كشور خارج شوند؟ شهلا اعزازی در انتها افزود: که این نوع قوانین و مقررات مانند لایحه جدید گذرنامه، در واقع همان نوع نظارت سختگيرانه بر رفتار زنان است که به عنوان خشونت علیه زنان شناخته می شود.

گیتی اعتماد: راه حل های دختران و پسران برای دور زدن تفکیک جنسیتی متنوع است

پس از سخنرانی کوتاه شهلا اعزازی، دكتر گيتي اعتماد، سخنان خود را با موضوع «جنسیت و فضای عمومی» آغاز كردند .گیتی اعتماد ابتدا فضاي عمومي را چنین تعريف كرد: «فضاي عمومی، فضايی است كه مردم فارغ از جنس و سن و موقعيت اجتماعي بتوانند از آن استفاده كنند ، فضاي عمومي درجه بندي دارد، مثلا يك خيابان را با يك باشگاه ورزشي هر چند هر دوي آنها عمومي هستند را نمي توان در يك درجه قرار داد .» وی سپس فضاي عمومي را به دو دوره قبل و بعد از مدرنتيه تقسيم كرد. و سپس به بيان ويژگي هاي اين دو دوره پرداخت. گیتی اعتماد افزود: یکی از ویژگی های فضای عمومی در دوره قبل از مدرنتيه آن است که حضور زنان در فضاهاي عمومي بسيار كمرنگ است، به طوری که در فضای عمومی پیش از مدرنیته، اگر گريزي از حضور زنان در بيرون از خانه وجود نداشت، معمولا اماكنی خاص زنانه می ساختند که البته چنین فضاهایی نيز خيلي محدود بودند، مثلا در حد حمام هاي زنانه و بعضي از مكاتب آموزشي.

گیتی اعتماد در ادامه گفت: در دوره پیش از مدرنیته، فضاهاي عمومي عبارتند بودند از : اماكن مذهبی، مثل مساجد زيارتگاه ها، بازار، مدارس مذهبي، مكتب خانه ها، باغ هاي خصوصي، حمام هاي عمومي و معابر عمومي. و در این دوره ارتباط ميان زنان و مردان بسیار كم و محدود بود و طرح جداسازي جنسيتي به شدت اعم