ارزیابی تجمع 22 خرداد 85 و تاثیرات آن، در گفتگو با ژیلا بنی یعقوب، شهلا انتصاری و معصومه ضیاء

به کوشش: زارا امجدیان - 16 خرداد 1387

مدرسه فمنیستی: در آستانه چهارمین سالگرد 22 خرداد «روز همبستگی زنان» قرار داریم. اکنون 2 سال از تجمع 22 خرداد میدان هفت تیر گذشته است، طی این 2 سال ما شاهد اتفاقات بسیاری در جنبش زنان کشورمان بوده ایم از جمله تولد کمپین یک میلیون امضاء، در عین حال تفسیرها و برداشت های متفاوتی هم از تجمع 22 خرداد میدان هفت تیر شده است. آن تجمع برای هر کدام از ما یک تجربه بود و شما هر کدام خاطره ایی از آن واقعه دارید. امروز نگاه شما نسبت به تجربه ای که در آن روز داشتید چگونه است؟ اگر بخواهید پس از دو سال آن واقعه را مرور کنید آن را چطور ارزیابی می کنید ؟

شهلا انتصاری: من ابتدا خیلی کوتاه اشاره میکنم که 22 خرداد از دل جمع هم اندیشی زنان بیرون آمد و ترکیب جمع هم اندیشی به گونه ای بود که برای همفکری دور هم جمع شده بودند. در واقع هم اندیشی در عین حال که یک تمرین دموکراسی برای ما بود می توانست پایه استواری برای همبستگی در جنبش زنان بوجود بیاورد که نمود آن را شاید بتوان در 22 خرداد 84 دید اما سال بعد که می خواستیم سالگرد 22 خرداد را برگزار کنیم این همبستگی متاسفانه اتفاق نیفتاد. به یاد داریم آن زمان دو تفکر در جمع هم اندیشی مطرح شد: یک نگرش این بود که الان زمانی نیست که یک تجمع مسالمت آمیز داشته باشیم چون برگزاری تجمع مستلزم این است که هزینه زیادی پرداخت کنیم و ممکن است جنبش زنان نتواند این هزینه را طاقت بیاورد و از هم پاشیده شود. اما نگرش دیگری هم در میان فعالان وجود داشت که معتقد به برگزاری تجمع بود و استدلال می کرد که برای تحقق خواسته هایی که داریم باید هزینه بدهیم و با یک تجمع خیابانی مسالمت آمیز می توانیم این حداقل مطالبات را، به یک مطالبه عمومی تبدیل کنیم. به این ترتیب دوستانی که موافق تجمع نبودند بیانیه تجمع را امضا نکردند. من جزء آن دسته از افرادی بودم که موافق تجمع مسالمت آمیز خیابانی بودم و معتقد بودم این حرکت می تواند همبستگی جنبش زنان را افزایش دهد، حداقل می تواند این مطالبه را در سطح وسیع تری در جامعه مطرح سازد.

مدرسه فمینیستی : خانم انتصاری دوسال پیش با این هدف در تجمع شرکت کردید که اولا همبستگی زنان و فعالان جنبش بیشتر و محکم تر بشود و ثانیا امید داشتید که تجمع باعث خواهد شد تا خواسته های زنان عمومی تر بشود. الان که دو سال گذشته چه فکر می کنید؟ آیا در این مدت آن هدف هایی که داشتید برآورده شده است؟ آیا اساسا نفس شرکت در چنین تجمعی را صحیح می دانید؟

شهلا انتصاری: من هنوز هم فکر می کنم که شرکت در برگزاری آن تجمع درست بود و اتفاقا خوشحال هستم که آن موقع چنین نظری داشتم و عضو کمیته هماهنگی این تجمع بودم. من همواره فکر می کنم با همبستگی می توانیم به نتایج مشخص و مطمئن تری برسیم. مثلا جمع هم اندیشی یکی از معدود جمع هایی بود که از دل آن فعالیت های تاثیرگذاری بیرون آمد اما متاسفانه دوام نیاورد. یکی از دلایل این مسئله به خاطر اختلاف در مورد انتخاب روش ها بود اما بخش دیگر آن به اعتقاد من تزریق یکسری اندیشه هایی بود که واگرایی در جنبش را بوجود آورد. اشتباه ما زمانی بود که جمع هم اندیشی پاشیده شد و آن واگرایی ها باعث شد که افراد، هزینه های بیشتری متحمل بشوند. یعنی اگر ما آن ائتلاف و همبستگی که بر سر حداقل مطالباتمان در 22 خرداد 84 داشتیم حفظ می کردیم شاید