«قصه ها»ی بنی اعتماد، غصه های ما زنان

آمنه کرمی - 12 خرداد 1394

مدرسه فمینیستی: بیش از سه سال انتظار برای تماشای «قصه‌ها» عمری بود پُر غصه. در این مدت به جای آن که فیلم «قصه ها»ی رخشان بنی اعتماد را ببینیم، هر روز غصه خوردیم که چرا فرهیختگان کشورمان همچون رخشان بی اعتماد به جای آن که از سوی مسئولان تحسین شوند، مورد غضب قرار می گیرند و فیلم شان توقیف می شود.

رخشان بنی‌اعتماد، فیلم «قصه‌ها» را در سال ١٣٩٠ ساخت و خودش تهیه‌کنندگی اش را نیز بر عهده گرفت. ولی این فیلم تا اردیبهشت امسال مجوز اکران در داخل کشور به دست نیاورد هر چند توانست به جشنواره ونیز و جشنواره فیلم لندن راه پیدا کند و برنده بهترین فیلم‌نامه از هفتاد و یکمین جشنواره فیلم ونیز، و برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره آسیاپاسفیک شود.

بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 بر سر نمایش فیلم «قصه‌ها» بین کمیسیون فرهنگی مجلس و وزارت ارشاد اسلامی درگیری ایجاد شد که در نهایت پس از گذشت چهارسال، از 16 اردیبهشت ماه 1394 اجازه اکران گرفت. ولی به رغم اجازه اکران، فیلم قصه ها را از داشتن تبلیغات گسترده محروم کردند و فقط تعداد اندکی از سالن‌های سینما (12 سالن) را در اختیارش گذاشتند و حوزه هنری عملا آنرا تحریم کرده و سینماهای حوزه هنری این فیلم را به نمایش درنمی آورند. به رغم همه اینها، مایی که سه سال منتظر دیدن این فیلم بودیم با اشتیاق به همان اندک سینماها شتافتیم و به راستی استقبال مردمی گسترده ای در همین زمان اندک، از فیلم شده است.[1]

رخشان بنی اعتماد در فیلم «قصه ها»، سرنوشت کاراکترهای فیلم های پیشین خود را در شرایط امروز جامعه دنبال می کند و به این ترتیب مثلا زندگی معصومه (با بازی مهراوه شریفی نیا) که یکی از شخصیت های فیلم «زیر پوست شهر» بود و زندگی دشواری داشت، بار دیگر در فیلم قصه ها ظاهر می شود و ما متوجه می شویم که زندگی اش امروز آنچنان سخت تر شده که به ناچار برای امرار معاش به تن فروشی دست می زند و اتفاقی سوار بر ماشین پسر همسایه قدیمی شان عباس (با بازی محمدرضا فروتن) شده و هراسان از شناسایی اش توسط عباس، پا به فرار می گذارد. به این ترتیب در هر یک از اپیزودهای این فیلم سرنوشت دیگر شخصیت های فیلم های قبلی رخشان بنی اعتماد را می بینیم که چه بر سرشان آمده است. در این فیلم، هنرپیشه های مطرحی همچون گلاب آدینه، فاطمه معتمدآریا، باران کوثری، محمدرضا فروتن، مهدی هاشمی، شاهرخ فروتنیان، پیمان معادی، حسن معجونی، صابر ابر، فرهاد اصلانی، نگار جواهریان، بابک حمیدیان، بهاره دانشگر، ریما رامینفر، حبیب رضایی، عاطفه رضوی، مهراوه شریفی نیا، خسرو شهراز و فوژان عارف پور بازی می کنند.

رخشان بنی اعتماد متولد سال 1333 در تهران است و در رشته کارگردانی سینما از دانشکده هنرهای دراماتیک تهران فارغ التحصیل شده است. او کارش را با مستندسازی آغاز کرد ولی در سال 1366 اولین فیلم بلند خود به نام «خارج از محدوده» را کارگردانی کرد و پس از آن نیز فیلم های دیگری که هر کدام از آثار ماندگار سینمای ایران است را کارگردانی کرد از جمله «زرد قناری»، «پول خارجی»، «نرگس»، «خون بازی»، «زیر پوست شهر»، «روسری آبی»، «بانوی اردیبهشت»، «گیلانه» و...

اگر بخواهیم فیلم های این کارگردان مستقل را به لحاظ حضور زنان تقسیم بندی کنیم می توان گفت که فیلم های او به دو دسته قابل تقسیم هستند.